Categorie archief: Hospitality in Literature

After all the hospitality he had been offered

Standaard

Anne Enright’s latest book, The Green Road, brings us the Irish Madigan family. The four grown-up children return home to spend Christmas with their aging mother. Emmet, an aid worker, has lived abroad for most of his life. He is living temporarily in Dublin in a house with a room-mate. Here’s a situation which anyone who has lived with international friends, may recognize. At Christmas, many families ” just can’t” be hospitable.

…Emmet climbed the stairs and tapped, as he passed it, on his housemate’s door. “All right?” Denholm came out and followed him to his own bedroom, as Emmet pulled a bag out and set it on top of the bed. “Shipshape” said Denholm. “Just checking you were still there.”…

Denholm was commuting to Kimmage Manor every day for a course in International Development. His mother had died a month after his arrival from Kenya and his sister, also in rural Kenya, was HIV positive, a fact she only discovered in the maternity unit of the local clinic that was run by the same nuns that got Denholm all the way to a housing estate off the N7 and to Emmet’s spare room.

“I am very well” said Denholm. “The Wi-Fi working?” said Emmett. “A little slow”, said Denholm. But yes”. He had been talking to his brother on Skype, he said, before his office shut down, It was a big holiday in Kenya. They were all heading out of Nairobi, the same way Emmet was heading out of Dublin. They would get back to the villages in time for Midnight Mass, then a big party–all night–more parties the next day, and then on St.Stephen’s Day, which they called Boxing Day, a soup made out of the blood of the Christmas goat. Good soup, Denholm told him. Hangover soup.

…”Sounds like the business,” Emmet said. He was slipping a hand under the mattress for his passport when he realised that he was just going down the road, in Ireland.

“Yes”, said Denholm, who could not keep the Christmas loneliness out of his voice. And “Wow”, Emmet said, trying to hide the sudden mortification at the fact that he was leaving Denholm alone. After all the hospitality he himself had been offered, in so many towns. Why did he not invite him home for his dinner? He just couldn’t.

It was not a question of colour (though it was also a question of colour), even Saar was out of the question–Saar with her Dutch domestic virtues, who would clear the dishes and wash the dishes, and sing as she swept the fallen tinsel off the floor. Christmas dinner, for Emmet’s family, was thicker than Kenyan blood soup, so none of the people that Emmet liked best could be there, nor even the people he might enjoy. The only route to the Madigan’s Christmas table was through some previously accredited womb. Married. Blessed.

from Anne Enright, The Green Road. London, 2015

 

Advertenties

Oma Sjlomiet, een volmaakte gastvrouw

Standaard

 

 

In de famliesage van Amos Oz, Een Verhaal van Liefde en Duisternis, ontmoet de lezer de grootouders van de jonge hoofdpersoon. Zij wonen in Odessa en ontvangen daar hun vrienden, schrijvers en intellectuelen van de Joodse gemeenschap. Oma was een gastvrouw zoals je die tegenwoordig zelden meer tegenkomt. En dan zo’n literaire salon. Bestaat er ergens in de wereld nog zo’n gistende, geestrijke ontmoetingsplek?

“Het was Oma Sjlomiet, een vrouw van aanzien, een dame die van boeken hield en schrijvers begreep, die hun huis in Odessa tot een literaire salon maakte–misschien wel de eerste Hebreeuwse literaire salon. Met haar fijne zintuigen ving oma dat zurige mengsel op van eenzaamheid en hunkering naar erkenning, verlegenheid en arrogantie, diepe onzekerheid en zelfdronken eigendunk, het mengsel dat schrijvers en dichters ertoe drijft uit hun kamers te voorschijn te komen en elkaar op te zoeken, tegen elkaar aan te wrijven, elkaar te pesten, grappen te maken, op elkaar neer te kijken, elkaar te voelen, een hand op een schouder te leggen of een arm om een middel, te converseren en te redetwisten en elkaar af en toe even een por te geven, een beetje te spioneren, op te snuiven wat er pruttelt in andermans ketel, te vleien, te ruzien, te debatteren, gelijk te hebben, beledigd te worden, zich te verontschuldigen, zich te verzoenen, elkaar te ontlopen en weer elkaars gezelschap te zoeken.

Ze was een volmaakte gastvrouw, en ze ontving haar gasten zonder pretenties, maar met respect en charme: ze leende iedereen een luisterend oor, een schouder om op te leunen, nieuwsgierige, bewonderende ogen, een sympathiek hart, originele vishapjes en borden met dikke, dampende soep op winteravonden, maanzaadkoek die smolt in de mond, en rivieren gloeiend hete thee uit de samovar.”

[Amos Oz, Een Verhaal van Liefde en Duisternis, Amsterdam: De Bezig Bij, 2004, vertaling Hilde Pach]

Hospitality for the spirit of Christmas

Standaard

It’s almost Christmas and Deventer is being transformed into Dickens city for the annual Dickens Festijn. Time for the all-time Christmas film classics.

Watching for the best version of the Christmas Carol, I came across the scene where Ebenezer Scrooge is taught the value of hospitality by the Ghost of Christmas Past. She shows him his younger self, working as an apprentice at Old Fezziwig’s drapery shop. It’s Christmas Eve and Fezziwig throws a wonderful party for his staff at Christmas Eve. There’s food, wine, a great fiddler and lots of dancing. Ebenezer watches the scene in a trance, his emotions in a turmoil.

[start of quote] “A small matter,” said the Ghost,” to make these silly folks so full of gratitude.”

“Small.” echoed Scrooge.

The Spirit signed to him to listen to the two apprentices, who were pouring out their hearts in praise of Fezziwig: and when he had done so, said,

“Why. Is it not. He has spent but a few pounds of your mortal money: three or four perhaps. Is that so much that he deserves this praise?”

“It isn’t that,” said Scrooge, heated by the remark, and speaking unconsciously like his former, not his latter, self. “It isn’t that, Spirit. He has the power to render us happy or unhappy; to make our service light or burdensome; a pleasure or a toil. Say that his power lies in words and looks; in things so slight and insignificant that it is impossible to add and count them up: what then. The happiness he gives, is quite as great as if it cost a fortune.” He felt the Spirit’s glance, and stopped. [end of quote]

Ebenezer realizes that it’s the small things that will make people happy–and would have made him happy as a young man–if only he had not rejected this kind of attitude at the time

Hospitality is shown by Dickens as an essential part of the spirit of Christmas: closely related to the virtues of generosity and charity–and the insight that hospitality can deliver happiness is part of the transformation of Scrooge into the Good Man who at the end of the story, embodies the true spirit of Christmas. Here’s the wonderful scene. 

Dickens Festijn: 20-21 December 2014, http://www.dickensfestijn.nl

Hospitality and Treachery in Western Literature

Standaard

Hospitality in Literary Fiction always seemed an undiscovered territory. But I’m beginning to find explorers who have ventured into this field. One of them is James Heffernan, emeritus professor of Yale University. His book is called Hospitality and Treachery in Western Literature. I still need to read it, but from what I can find in the preface and table of content, Heffernan’s investigation focuses on instances of hospitality in great works of literature. The canon: Homer, The Bible, Shakespeare, 19-th Cy novels, modernist works–but also as an add-on, a post-09/11 play which portrays a terrorist at an American dinner party. There are interesting sub-themes here: the erotic attraction between famous hostesses and guests and violent instances of hosts being murdered by their guests. Heffernan is particularly concerned with the way hospitality, which “weaves the social fabric” is constantly under threat. It can easily be abused by acts of rejection, seduction, corruption and betrayal. Heffernan’s analysis of this anti-hospitality seems to add depth to the notion of hospitality as a continuum–a scheme now being developed by Conrad Lashley, who we met earlier on this blog, and yesterday took Expedition members on a tour around Hospitality Studies in an exciting talk. Here’s Professor Heffernan’s introduction to the book. http://www.jamesheff.org

Saxion Expeditie: de ander, het onbekende en het nieuwe

Standaard
Saxion Expeditie: de ander, het onbekende en het nieuwe

geen zee te hoog

Deze week bracht drie treffende citaten over gastvrijheid en het interdisciplinaire werken. Dat kan geen toeval zijn. Het kan alleen maar betekenen dat alle seinen op groen staan: De Expeditie kan los. De verwachtingen zijn hoog gespannen maar sommigen zijn sceptisch. Ben je er klaar voor? Gaat dit lukken? Is dit niet een beetje vaag? Is dit wel iets voor HBO studenten? zijn maar enkele vragen die we al maanden lang geruststellend proberen te beantwoorden. Het antwoord ligt voor de hand. Niet voor niets heet dit een Expeditie. Voor de echte avonturiers (en de meeste kinderen) is geen zee te hoog. Het gaat gebeuren en het gaat lukken–mits wij samen open staan voor de ander en het onbekende.

Deze drie citaten van een 13e eeuwse soefi-dichter, een Canadese kenner van de filosoof Derrida en de 20e eeuwse filosoof Ronald Barthes geven mij alvast het gevoel dat we iets moois gaan doen. Jou ook?

1. Dit mens-zijn is een herberg
Ekle morgen nieuwe gasten

Vrolijkheid, somberheid, laagheid
even een helder moment
als een onverwachte gast

Verwelkom ze en bied alleen een gastvrij onthaal!
Ook al zijn het een hoop zorgen
die met geweld het meubilair
je huis uit smijten,

behandel toch iedere gast met respect
Misschien ruimt hij bij je op
en maakt hij plaats voor iets nieuws, iets fijns.

De duistere gedachte, de schaamte, de boosaardigheid
treed ze lachend bij de deur tegemoet
en nodig hen uit om binnen te komen.

Wees dankbaar voor al wie komt,
want ieder van hen is gestuurd
als een gids uit het onbekende.

Jalal al-Din Roemi–13e eeuwse Soefidichter (naar de Engelse vertaling uit The Essential Rumi, door Coleman Barks, 1999)

2. Hospitality goes beyond invitation. With invitation we expect a guest to arrive without surprise. Hospitality requires absolute surprise. We are unprepared or prepared to be unprepared, for the unexpected arrival of any Other. Hospitality is the receiving or welcoming which has no power, protocol or law. It is an opening without the horizon of expectation where peace can be found beyond the confines of conflict.
– Marko Zlomislic (professor of philosophy)

Interdisciplinary work, so much discussed these days, is not about confronting already constituted disciplines (none of which, in fact, is willing to let itself go). To do something interdisciplinary it’s not enough to choose a ‘subject’ (a theme) and gather around it two or three sciences. Interdisciplinarity consists in creating a new object that belongs to no one.
– Roland Barthes (philosopher)

A hospitable river: Huckleberry Finn’s Mississippi adventures

Standaard

Summer holiday. What better time to read Mark Twain’s Adventures of Huckleberry Finn, set in that sweltering hot place, the American south. Huckleberry Finn is a 14-year old boy who runs away from his (really scary) drunken dad and takes along Jim, a runaway slave who wants to cross the border to the northern states to gain freedom. Their journey is full of surprising, strange and horrific encounters with people of all walks of life—some hospitable, others indifferent, unreliable, or downright hostile—most of them unique characters who have just one thing in common: they fall for Huck’s fanciful stories about how he and Jim happened turned up in this particular spot. The whole journey along the majestic Mississippi is like life itself—it’s a wheel of fortune where you’re just forced to go with the flow, even though you think you are at the helm. For Huck and Jim it’s a refugee’s life in the shadows: paddling their raft at night, hiding in the daytime, to move on and keep out of sight.

But life is a lark. And if running away is hard, taking a break can be fun. Huck and Jim are experts at making the most of things—and masters at being free. “Other places do seem so cramped up and smothery, but a raft don’t. You feel mighty free and easy and comfortable on a raft.” Resting at that grand old host, the Mississippi river, they’re just glad to be alive.

I’m reading this and think: Wouldn’t it be great just to BE Huck on an early summer morning—welcoming the day at the Mississipi river? No need to book that plane and fly out there. Just read it. Read it slowly and join the boy and the slave, there in 1885.

IMG_2660

“Two or three days and nights went by; I reckon I might say they swum by, they slid along so quiet and smooth and lovely. Here is the way we put in the time. It was a monstrous big river down there—sometimes a mile and a half wide; we run nights, and laid up and hid day-times; soon as night was most gone, we stopped navigating and tied up—nearly always in the dead water under a tow-head; and then cut young cotton-woods and willows and hid the raft with them. Then we set out the lines. Next we slid into the river and had a swim, so as to freshen up and cool off; then we set down on the sandy bottom where the water was about knee deep, and watched the daylight come. Not a sound, anywheres—perfectly still—just like the whole world was asleep, only sometimes the bull-frogs a-cluttering, maybe. The first thing to see, looking away over the water, was a kind of dull line—that was the woods on t’other side—you couldn’t make nothing else out; then a pale place in the sky; then more paleness, spreading around; then the river softened up, away off, and warn’t black any more, but gray; you could see little dark spots drifting, ever so far away—trading scows, and such things, and long black streaks—rafts; sometimes you could hear a sweep screaking; or jumbled up voices, it was so still, and sounds come so far; and by-and-by you could see a streak on the water which you know by the look of the streak that there’s a snag there in a swift current which breaks on it and makes that streak look that way; and you see the mist curl up off of the water, and the east reddens up, and the river, and you can make out a log cabin in the edge of the woods, away on the bank on t’other side of the river, being a wood-yard, likely, and piled by them cheats so you can throw a dog through it anywheres; then the nice breeze springs up, and comes fanning you from over there, so cool and fresh, and sweet to smell, on account of the wood and the flowers; but sometimes not that way, because they’ve left dead fish laying around, gars, and such, and they do get pretty rank, and next you’ve got the full day, and everything smiling in the sun, and the song-birds just going it!”

[Mark Twain, Adventures of Huckleberry Finn, Great Britain, 1996]

Huckleberry Finn–you’re hankering to wander again, to go as far as a body can”

Leeslijst Expeditie: aanbevolen Literatuur

Standaard

 

 

We will read, view and listen to stories of hospitality. We will study Service Design and Creativity. All of these disciplines are essentially trying to find out what makes people “tick”: what they need and what they aspire to. Narratives, or people’s stories, are an important source for service designers; people who wish to make people’s lives better by service solutions.

reading people

“Narrative empathy is the sharing of feeling and perspective-taking induced by reading, viewing, hearing, or imagining narratives of another’s situation and condition”

 

Download hier alvast de leeslijst met aanbevolen literatuur voor de Expeditie. Lees ze!

Aanbevolen literatuur Expeditie voor Saxion HBS

 

 

 

Global Citizenship in the poems of Maya Angelou

Standaard

Maya Angelou died yesterday. I remember her book I Know Why The Caged Bird Sings. An impressive book of a young black woman overcoming hardship and rising up to build her own life.

Maya Angelou is remembered for her civil rights campaigns and her artistic genius in poems and novels. Her poem On The Pulse Of Morning, recited at the inauguration of President Clinton, is a wonderful evocations of a world which welcomes and embraces people from all walks of life–provided they abandon thoughts of war . What a powerful invitation to start a new country,  an inclusive society.

” Yet, today I call you to my riverside,
 If you will study war no more”…

There is a true yearning to respond to

The singing River and the wise Rock.

So say the Asian, the Hispanic, the Jew

The African and Native American, the Sioux,
The Catholic, the Muslim, the French, the Greek

The Irish, the Rabbi, the Priest, the Sheikh,

The Gay, the Straight, the Preacher,

The privileged, the homeless, the Teacher.

They hear. They all hear

The speaking of the Tree.

Today, the first and last of every Tree

Speaks to humankind. Come to me, here beside the River.

Plant yourself beside me, here beside the River.

Each of you, descendant of some passed

On traveller, has been paid for… [full text here]On the Pulse of Morning

 

 

 

Voor de veiligheid van onze gasten

Standaard

Het Puttertje 2

 

Ik werk vandaag in de bibliotheek van het Ambassade Hotel aan de Amsterdamse Heerengracht. Hier staan meer dan 3.000 boeken die geschreven zijn door gasten die hier sinds de jaren zestig hebben verbleven. Fictie en non-fictie, veel bekende titels. Schrijvers die vertaald worden in het Nederlands worden door hun uitgever meestal ondergebracht in dit hotel.

De directeur heeft me de 10 boeken aangewezen waarin dit hotel daadwerkelijk figureert. Een van de bekendste is Het Puttertje van Donna Tartt. De hoofdpersoon logeert een aantal dagen in “dit hotel”, terwijl hij in criminele milieus verwikkeld raakt en zelf ook slachtoffers maakt. Na een lange nacht waarin hij een man doodt, keert de hoofdpersoon terug naar het hotel. De medewerker aan de balie doet de deur voor hem van het nachtslot.

Voor iedereen die wel eens heeft gewerkt als nachtportier, zal onderstaand fragment uit Het Puttertje persoonlijke associaties oproepen.

 

De beleefdheid die “die keurige man” in stand weet te houden, roept bij mij vragen op. Wat zou deze ervaren hotelmedewerker doen nadat de gast naar zijn kamer is gegaan? Wie zou hij bellen? Of zou hij de beleefdheid laten prevaleren, het scherm intact laten, de gast zijn privacy blijven gunnen en hem daarmee in bescherming nemen?

 

“Het volgende was gebeurd: ik was mijn hotel een paar straten voorbijgelopen. Bovendien: ik was niet gewend aan Europese hotels, waar je na bepaalde tijd moest aanbellen om binnen te kunnen, en toen ik ten langen leste koud tot op het bot en niezend aan was komen soppen, had ik de deur op slot getroffen en had ik onbepaalde tijd suf en mechanisch aan de klink staan rukken, als een zombie, in mezelf opgesloten en te verkild om te begrijpen waarom ik niet naar binnen kon. Mistroostig had ik naar de glimmende zwarte balie in de lobby aan de andere kant van het glas staan staren: niemand.

Toen was die keurige man—donker haar en donker pak—haastig en met verbaasd opgetrokken wenkbrauwen van achter aan komen lopen. Heel even, voordat hij met zijn sleutels begon te rommelen, kruiste zijn blik de mijne, zag ik de afschuw erin opflikkeren en realiseerde ik me hoe ik eruit moest zien.

“Sorry, meneer, om elf uur gaat de deur op slot,” zei hij. Nog steeds de ogen afgewend. “We doen het voor de veiligheid van onze gasten.”

“Ik werd verrast door de regen.”

“Natuurlijk, meneer.” Hij keek, realiseerde ik me, naar de manchet van mijn overhemd, waar inmiddels een bruine bloedvlek op zat van een kwartdollar groot. “mocht u een paraplu nodig hebben, we hebben ze bij de balie.”

“Prettig te weten.” Daarna, onzinnig: “Ik heb chocoloadesaus gemorst.”

“Vervelend, meneer. We willen met alle plezier proberen de vlek eruit te krijgen.”

“Dat zou mooi zijn.” Rook hij het, het bloed? In de verwarmde lobby stonk ik ernaar: roest en zout. “Het is ook nog mijn lievelingsoverhemd. Profiteroles.” Hou je kop in godsnaam. “Wel heel lekker.”

Goed om te horen, meneer. We willen met alle plezier morgenavond ergens een tafel reserveren.”

“Prettig te weten.” Bloed in mijn mond, overal die smaak en die geur. Ik mocht hopen dat hij het minder goed rook dan ik. “Dat zou mooi zijn.”
“Meneer?” vroeg hij toen ik op weg ging naar de lift.

“Pardon?”

“Uw sleutel?” Een paar stappen naar achter de balie, sleutel uit een vakje. “kamer 27, nietwaar?”

“Klopt,” zei ik, tegelijkertijd blij dat hij mijn kamernummer had onthouden en geschrokken dat hij het meteen paraat had.

“Welterusten, meneer. Prettig verblijf.”

[Donna Tartt, Het Puttertje, p.827-828]

 

Het hotel dat ik bemin

Standaard

Joseph Roth Hotelmens

Essentie van gastvrijheid: het hotel van Joseph Roth erkent de gast en de medewerker als wereldburger.

Citaat uit Hotelmens, verzameld en vertaald door Els Snick:

Het hotel dat ik bemin als een vaderland ligt in een van de grote Europese havensteden, en de zware, goudkleurige, antiqualetters waarin zijn eenvoudige naam boven de daken van de langzaam opklimmende huizen verschijnt, zie ik als banieren van louter metaal, staande vaantjes die ter verwelkoming schitteren in plaats van te wapperen….

Ik neem de hoorn van de haak. Niet om te telefoneren, gewoon om de telefonist in de centrale van het hotel gedag te zeggen. Hij verbindt mij vaak en altijd weer gedienstig door. Hij liegt voor mij. Hij waarschuwt mij. ‘s Morgens geeft hij het belangrijkste nieuws uit de krant. En als er een geldzending voor mij in aantocht is, kondigt hij dat opgewekt en discreet aan. Hij is een Italiaan. De kelner is Oostenrijker. De portier een Fransman uit de Provence. De receptionist komt uit Normandie. De ober uit Beieren. Het kamermeisje is een Zwitserse. De loopjongen is een Hollander. De directeur een Levantijn. En al jaren verdenk ik de kok ervan een Tsjech te zijn. De gasten komen uit de rest van de wereld. In dit hotel zijn alle continenten en zeeen, alle eilanden en schiereilanden, alle schepen, de christenen, de joden, de boeddhisten, de mohammedanen en zelfs de andersdenkenden vertegenwoordigd. De kassier telt op, trekt af, rekent en bedriegt in alle talen, wisselt alle soorten geld. Ontdaan van bekrompen vaderlandsliefde, verlost van kortzichtig patriottisme en enigszins bevrijd van nationale hoogmoed, komen mensen hier samen en lijken ze wat ze eigenlijk moeten zijn: kinderen van de wereld.

[Joseph Roth, Hotelmens, Reportages en brieven Frankfurter Zeitung, samenstelling en vertaling Els Snick—deze reportage Frankfurter Zeitung, 19 januari 1929)

Heb je de smaak te pakken: Lees ook Joseph Roth, Hotel Savoy.

en luister ook even naar Wim Brands die het boek aanbeveelt in het VPRO programma Brands met Boeken:

http://boeken.vpro.nl/wim-brands-tipt/2014/Joseph-Roth.html